De droom is voorbij
(Rotterdams Dagblad, 17 mei 2005)
De laatste woorden voor je sterft. Die moeten toch gewijd zijn
aan het meest belangrijkste in je leven. Op een tekening van Harmen
Verbrugge stoot een vrouw bij haar laatste levensadem de naam van
de Belgische schilder 'Thierry de Cordier' uit. De letters staan
gekrast in de blauwzwarte hemel boven haar. Op de kale grond eronder
ligt ze terwijl ze haar ogen sluit en een plas blauwrood bloed onder
haar hoofd de barre aarde in sijpelt.
Deze muze van de schilderkunst mag dan tragisch aan haar eind zijn
gekomen, in deze solotentoonstelling in de Poolse galerie houdt
Verbrugge het schilderen en de kunstgeschiedenis springlevend. Boven
de stervende vrouw in de hal hangt een mansportret - een van vele
in de tentoonstelling. De man schreeuwt maar doet dat met geloken
ogen. Naast hem staan de woorden 'De droom dat weten jullie niet,
is voorbij'.
De woorden zijn net zo onheilspellend als het landschap eromheen,
dat herinnert aan Van Goghs laatste doek, maar nu bekroond wordt
door een vreemd vierkant. Het lijkt hier een berg maar dezelfde
vorm keert als zijnde een kamermuur regelmatig terug verderop in
de tentoonstelling. Daar is het het toneel van nog meer mansportretten,
die hun schreeuw of verdriet binnenskamers uiten. Soms houdt Verbrugge
het daarbij, en schetst hij de kamer met personage in een paar lijnen,
soms ook komen de kleurpotloden of verf erbij en laat hij door de
kamer heen gedetailleerde landschappen opdoemen, soms lieflijk,
maar meestal niet.
Je moet maar net weten dat deze bijzondere tentoonstelling in de
Poolse Galerie plaatsvindt. Verbrugge en Jarek, de galeriehouder,
zeggen dat met deze galerie er nog een buitenlands instituut in
de stad is gekomen, naast het Goethe Institut en de Alliance Francaise,
maar dat is meer een geintje. Ten eerste is de galerie niet echt
Pools, want iedereen mag er exposeren. Letterlijk, want er zijn
geen toelatingseisen. Ten tweede doet de galerie niet echt aan publiciteit.
Het doet zelfs niet aan officiële openingstijden, bellen is
dus raadzaam maar als je langsloopt kun je ook geluk hebben.
Wel is het een centraal gelegen en mooie ruimte met een vide en
jugendstildetails, en trekt het veel publiek: de Poolse gemeenschap
in Rotterdam en de buurtbewoners stromen toe. Al waren deze laatste
niet allemaal blij met Verbrugges werk: een buurtbewoner belde de
politie of dat bloot niet weg kon. Het probleem was hetzelfde doek
dat vorig jaar uit het Erasmus Medisch Centrum verwijderd moest
worden omdat het ziekenhuispersoneel er niet meer tegen kon. Het
is het enige doek in de tentoonstelling en laat een gedetailleerd
geschilderde man zien die poedelnaakt wijdbeens zit.
Het schilderij siert zelfs de uitnodigingskaart maar het is niet
het sterkste werk in de expositie, het past zelfs niet zo tussen
alle tekeningen, ook al zitten sommige zo dik in de verf dat het
papier niet weet hoe het aan de muur moet blijven. Het schilderij
is te af, te precies, vergeleken bij de wilde geestverschijningen
die de rest van de galerie bevolken. Sommige zijn donker geschilderde
nachtmerries, andere zijn ijle aquarellen, maar lieflijk worden
Verbrugges indrukwekkende tekeningen nooit. Daarvoor liggen dood
en drama te veel op de loer.
Harmen Verbrugge, t/m 22 mei 2005, Polska Galeria Sztuki, Henegouwerlaan
120a Rotterdam. Bel 06 30765143 / 010 425 8200
|