|
Christine Saalfeld
(NRC Handelsblad, 30 november 2007)
Is het een bus? Is het een pantservoertuig? Of is het een nieuw,
nog naamloos type dat een grote autofabrikant in de markt gaat zetten?
De voertuigen die Christine Saalfeld in brons of op papier verbeeldt,
hebben allemaal de opgeruimde uitstraling die technisch tekenaars
aan hun creaties meegeven. Ze lijken deels auto, deels landbouwmachine,
deels tank, maar ook deels prul. Want Saalfeld is geen technisch
tekenaar, ze is beeldend kunstenaar. En haar uitvindingen zijn ondanks
hun strenge uiterlijk vooral zichtbaar nutteloos. De vliegtuigjes
zijn wat roestig, de bus kijkt of hij er geen zin in heeft, de raceauto
is tot geen enkele snelheidsovertreding in staat. Er heerst weinig
dynamiek in Saalfelds solotentoonstelling bij Galerie Poonberg.
Nut is een groot goed in onze maatschappij. Saalfeld verbeeldt
enkel nuttige objecten, dingen die symbolen van vooruitgang en beschaving
zijn geworden. Tussen haar prototypes van voer- en vliegtuigen staan
ook bouwkundige constructies, van brons en keramiek. Het zijn modernistische
blokken met donkere ramen, tochtige portalen, of enkel nutteloze
stapelingen stenen. Zonder hun functionaliteit blijken de grijze
blokken onheilspellend te worden. De bezieling van dode materie
die in Saalfelds vliegtuigjes soms te lief speelgoedachtig wordt,
overtuigt hier wel. Dit zijn ruimtes waar je in nachtmerries in
verzeild raakt.
Flatgebouwen en vliegtuigen op de tekentafel, dat gegeven zit vol
verlangen naar het veroveren van de wereld, het doorkruisen van
de continenten. Het doet menig jongenshart sneller kloppen. Saalfeld
houdt zich aan de beeldtaal van die droom - hard, recht, strak -
en probeert zo de functionele schoonheid los te zingen van zijn
functionaliteit. Maar met de zichtbare werkloosheid van haar constructies,
lijkt ze ook vraagtekens te zetten bij het optimisme van techniek
en modernisme. Iemand die daar een kritisch geluid tegen heeft laten
horen, Constant, eert zij in haar tentoonstelling met een grote
tekening naar zijn gedroomde stad Nieuw Babylon. Al zet ze hem wel
met deze galerieopstelling tussen de voertuigen wel een beetje gelijk
met alle naamloze auto-ontwerpers wiens ideeën op hetzelfde
witte papier beginnen.
Het mooist zijn Saalfelds tekeningetjes, netjes gemaakt met liniaal
en passer. Deze schetsen doen hetzelfde als de objecten, maar dan
met meer poëzie. Soms slaat het verlangen naar bezieling ook
hier door, met een te koket scheef hangend machineonderdeel, maar
meestal zijn de spaarzame lijnen precies goed. Ze vormen een aanzet
voor een flatgebouw, de hoofdlijnen van een productiesysteem, stippellijnen
die een belofte voor de toekomst aangeven. Elke grootse uitvinding
begint met een schets, elke mislukking ook. Die menselijke twijfel
is de beste bezieling die Saalfeld haar werk kan meegeven.
Christine Saalfeld, recente sculpturen en grafiek, t/m 23 december
2007 in Galerie Poonberg, Taxusstraat 20, Rotterdam. Do-zo 13-18u.
www.galeriepoonberg.nl
/ www.christinesaalfeld.net
|